ЕТДҚ Армения, Қазақстан, Қырғызстан және Тәжікстан еңбек нарықтары туралы флагмандық баяндамасын таныстырды

29 қазанда Астанада Еуразиялық тұрақтандыру және даму қорының (ЕТДҚ) "Теңгерімді экономикалық дамуға қарай" Халықаралық экономикалық конференциясы аясында "Экономикалық өсу, демография және еңбек нарығы: шындық пен сын-қатерлер" панельдік сессиясы өтіп, оның барысында Қордың атауы бірдей флагмандық баяндамасы таныстырылды. Зерттеу 2010-2025 жылдардағы Армения, Қазақстан, Қырғызстан және Тәжікстандағы демография, экономикалық өсу және еңбек нарықтары арасындағы байланысқа арналған.

Баяндаманың негізгі қорытындыларын сессия модераторы, ЕТДҚ макроэкономикалық болжау және зерттеулер бөлімінің бастығы Марина Гричик таныстырды. Авторлардың бағалауынша, соңғы жылдары төрт елдің экономикасы жоғары қарқынмен өсті. Бұл дамуды жеделдетуге мүмкіндік береді, ал өнімді жұмыспен қамту үшін жағдай жасау басты міндетке айналады.

"Қордың міндеті - қатысушы мемлекеттерде макроэкономикалық және қаржылық тұрақтылықты қолдау, сондықтан ұзақ мерзімді өсуді бағалағанда біз әдетте дәстүрлі макроэкономикалық тәуекелдерге назар аударамыз. Бұл жолы біз еңбек нарығына баса назар аудардық. Зерттелген төрт елдің ішінде Қазақстанның еңбек нарығы ең орнықты және дамыған болып көрінеді. Онда көптеген оң үрдістер бар: жұмыссыздықтың төмен деңгейі, әйелдер арасындағы жұмыспен қамтудың жоғары деңгейі, халықтың еңбек нарығына жоғары деңгейде тартылуы және ресми жұмыспен қамтудың жоғары деңгейі. Бірақ бұл сын-қатерлер жоқ дегенді білдірмейді", - Марина Гричик, ЕТДҚ макроэкономикалық болжау және зерттеулер бөлімінің бастығы.

Пікірталасқа "Жоғары экономика мектебі" Ұлттық зерттеу университеті Еңбек зерттеулері орталығының жетекші ғылыми қызметкері Владимир Гимпельсон, Гувер институтының құрметті ғылыми қызметкері Индермит Гилл, Халықаралық еңбек ұйымының макроэкономикалық саясат бөлімінің басшысы Эккехард Эрнст, Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Төрағасының орынбасары Әділ Құсманов және Қырғыз Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық стратегиялық бастамалар институты директорының орынбасары Нұрлан Дарданов қатысты.

Қатысушылар демографияны өсу факторы ретінде, жұмыспен қамту сапасы мен еңбек өнімділігін арттыру тетіктерін, халық санының өсуі жағдайындағы еңбек көші-қонынан түсетін табыстың орнықтылығын, сондай-ақ жұмыскерлердің ресми секторға өтуіне көмектесетін шараларды талқылады.

Қорытынды: еңбек нарығындағы адамдар саны артып келеді, алайда халық санының өсуі өздігінен экономиканы алға жылжытпайды. Лайықты жұмыс орындары, жоғары өнімділік және нарыққа қажетті мамандарды даярлайтын білім беру қажет. Бұл ретте жасанды интеллект тек қауіп қана емес. Ол мемлекеттік секторда да, шағын бизнесте де өнімділікті арттыруға көмектесе алады.

"2040 жылға қарай Армения еңбек нарығындағы адамдар саны қазіргімен шамалас болады - өзгерістер көп емес. Қазақстанда 1,8 миллион адамға, Қырғызстанда 700 мыңнан бір миллионға дейін, Тәжікстанда 1 миллионнан 2,5 миллионға жуық адамға артады. Бұл - 15 жылдан кейінгі жаңа жұмыс орындарына деген қажеттілік. Бұл жерде жұмыспен қамтуды қорғау туралы заңнама маңызды рөл атқарады. Өңір елдерінің тәжірибесі әртүрлі, Армения мен Қазақстанның жинақтаған тәжірибесі көршілеріне пайдалы болуы мүмкін. Соңғысы: дәлелді саясат деректерді талап етеді. Статистикалық базаны дамыту - барлық елдердің ортақ міндеті, өйткені онсыз негізделген қорытындылар мен саясат мүмкін емес", - Владимир Гимпельсон, "Жоғары экономика мектебі" ҰЗУ, зерттеудің ғылыми жетекшісі.