Алматыны көлік реформасына дайындауда: жаңа автобус бағыттары, ЛРТ және «ақылды» бағдаршамдар

Алматыда «ақылды» бағдаршамдар енгізіліп, жаңа маршруттар іске қосылып, ЛРТ желісінің құрылысына дайындық жалғасады, деп хабарлайды Ait Media.

Қоғамдық көлікті дамыту және жолдағы кептелістерді азайту шаралары туралы Алматы қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында қала әкімдігі Жол қозғалысын ұйымдастыру және жолаушылар көлігі басқармасының басшысы Ержан Диханбаев айтты.

Спикердің айтуынша, көлік кептелісі мәселесі қала үшін ең өзекті проблемалардың бірі болып отыр. Оны шешу үшін Алматы билігі халықаралық тәжірибені зерттеп, қоғамдық көлікті дамыту мен жол жүйесін цифрландыруды қамтитын кешенді шараларды енгізуде.

«Бүгінгі басты міндет — қоғамдық көлікті жылдам, ыңғайлы және тұрғындар үшін тартымды ету. Осы мақсатта бөлінген автобус жолақтары кеңейтіліп, жолақы төлеу жүйесі жаңартылып, көлік-ауысу тораптары салынып жатыр. Сонымен қатар қалада метро және ЛРТ сияқты ірі инфрақұрылымдық жобалар дамытылуда. Бұл шаралардың барлығы жол жүктемесін азайтып, жеке автокөліктер санын қысқартуға бағытталған», — деді Ержан Диханбаев.

Көлік ағынын жеңілдету үшін қалада жол қозғалысы сызбалары да өзгертілуде. Бағдаршам жүйесі жаңғыртылып, интеллектуалды көлік технологиялары мен камералар және дрондар арқылы көлік моделдеуі енгізілуде. Сонымен қатар қала орталығындағы бірқатар көшелерде біржақты қозғалыс енгізу жобалары қарастырылуда.

«Бағдаршамдық реттеу көлік ағындарын жүйелеп, көшелердің өткізу қабілетін арттыруға мүмкіндік береді. Бағдаршамдарды үйлестіру магистральдарда еркін қозғалысқа арналған көлік дәліздерін қалыптастырады. Біз сондай-ақ халықаралық тәжірибені, соның ішінде АҚШ-тағы ірі магистральдарға жалғасатын көшелерді реттеу тәжірибесін зерттеп жатырмыз. Бұл ең жүктемесі жоғары учаскелердегі кептелісті азайтуға көмектеседі», — деді басқарма басшысы.

2026 жылы Алматыда екі жаңа автобус бағыты — №96 және №130 іске қосылған. Жақын уақытта «Әуезов-сити» ықшамауданына жаңа маршрут ашу жоспарлануда. Қазір қалада маршруттық желіге кешенді талдау жүргізіліп, шамадан тыс жүктелген бағыттар мен қайталанатын маршруттар анықталуда.

Жыл соңына дейін Алматы қалалық маршруттарын толықтай экологиялық көлікке көшіру жоспарланып отыр. Бүгінде автобустардың 64,1%-ы газбен жұмыс істейді, 4,7%-ы электробустар және 7,2%-ы троллейбустар. Сонымен қатар қалада жаңа автобус парктерін салу жалғасуда.

Қаланың велоинфрақұрылымы да кеңейтілуде. Веложолдардың ұзындығын 87-ден 125,5 шақырымға дейін арттыру жоспарланған. Жаңа веложолақтар Сәтпаев, Масанчи, Жароков, Жандосов, Жамбыл, Қарасай батыр, Қазыбек би көшелерінде, сондай-ақ Назарбаев даңғылы мен Абылай хан даңғылында пайда болуы мүмкін.

Қалада ақылы автотұрақ жүйесі де дамып келеді. Қазіргі уақытта Алматыда шамамен 17 мың ақылы тұрақ орны бар, ал 2026 жылдың соңына дейін тротуар бойында тағы 8 мыңға жуық орын ашу жоспарланған. Дегенмен, аулалық аумақтарды ақылы тұрақ аймағына енгізу әзірге қарастырылмайды.

Баспасөз мәслихатында ЛРТ-ның алғашқы желісінің құрылысына дайындық барысы да айтылды. Жобаның техникалық-экономикалық негіздемесі аяқталып, мемлекеттік сараптамаға жіберілген. Қорытынды 2026 жылдың шілдесінде күтіледі. Ұзындығы 18,3 шақырым болатын алғашқы ЛРТ желісі Төле би көшесі, Абылай хан даңғылы арқылы Алматы-2 вокзалына дейін және Момышұлы көшесі бойымен Алатау ауданындағы индустриялық аймаққа дейін өтеді.

«ЛРТ құрылысының негізгі кезеңі мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысынан кейін басталады. Жоба тек желіні ғана емес, депо салуды да қамтиды. Біз ЛРТ-ны Алматының жаңа көлік жүйесінің негізгі элементтерінің бірі ретінде қарастырамыз», — деді Ержан Диханбаев.

Сонымен қатар қалада жол инфрақұрылымын жаңарту жалғасуда — жолайрықтар салу, көшелерді ұзарту, қайта таңбалау және қиылыстарды оңтайландыру жұмыстары жүргізілуде. Билік тасымалдаушыларға бақылауды да күшейтуде: санитарлық жағдайды, қозғалыс кестесін және жүргізушілердің тәртібін қадағалайтын бақылау желілік қызметі құрылуда.

Ержан Диханбаев Жароков пен Серкеқұлов көшелерінде сары жолақтардың пайда болуына да түсініктеме берді. Оның айтуынша, сары таңбалар түнгі уақытта көрінуді жақсартады және ретсіз тұрақтауға тосқауыл қойып, жол қауіпсіздігі мен өткізу қабілетін арттыруға көмектеседі.